เบื้องหลังทุกจานอาหารที่ออกจากครัว ไม่ได้มีแค่รสชาติและฝีมือ
แต่มี “ร่างกายของคนครัว” ที่ต้องยืน ก้ม ยก หั่น กวน และทำซ้ำท่าเดิมนับร้อยครั้งต่อวัน
ในสภาพแวดล้อมที่ร้อน อับ และแทบไม่มีเวลาพัก
หลายคนอาจคิดว่าอาการปวดเมื่อยเป็นเรื่องปกติของอาชีพ
แต่ในมุมของนักกายภาพบำบัด นี่คือสัญญาณเตือนของ การบาดเจ็บสะสมของระบบกล้ามเนื้อและกระดูก
หรือที่เรียกว่า Chronic Musculoskeletal Strain ซึ่งถ้าปล่อยไว้นาน อาจพัฒนาไปเป็นอาการปวดเรื้อรังที่รักษายาก
ทำไมอาชีพครัวถึงเสี่ยง “ปวดเรื้อรัง” มากกว่าที่คิด
งานวิจัยด้านอาชีวอนามัยจำนวนมากพบตรงกันว่า
อาชีพครัวเป็นหนึ่งในกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงต่ออาการกล้ามเนื้ออักเสบเรื้อรัง
เพราะร่างกายต้องทำงานหนัก แต่ได้พักฟื้นน้อยมาก
ปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดปัญหา ได้แก่
- การยืนนานในท่าเดิม
กล้ามเนื้อหลังล่างและขาเกิดการหดเกร็งต่อเนื่อง เลือดไหลเวียนลดลง ทำให้เมื่อยล้าและปวดสะสม - การใช้มือและข้อมือซ้ำ ๆ
การหั่น กวน ตัก เปิด-ปิดอุปกรณ์ ส่งผลให้ข้อมือและปลายแขนล้าแบบไม่รู้ตัว เสี่ยงเอ็นอักเสบ - อุปกรณ์ไม่สัมพันธ์กับสรีระ
โต๊ะหรือเขียงที่สูงหรือต่ำเกินไป บังคับให้ไหล่ คอ และสะบักอยู่ในท่าที่ผิดธรรมชาติเป็นเวลานาน - ความร้อนในครัว
อุณหภูมิที่สูงทำให้กล้ามเนื้ออ่อนล้าเร็วขึ้น และฟื้นตัวช้ากว่าปกติ
เมื่อปัจจัยเหล่านี้สะสมกันทุกวัน
ความปวดจะค่อย ๆ แทรกเข้ามา แย่งสมาธิ ความคล่องตัว และความสุขจากการทำอาหารไปทีละนิด
ดูแลตัวเองแบบที่ “ทำได้จริงในครัว”
การป้องกันอาการปวดเรื้อรังไม่จำเป็นต้องซับซ้อน
แต่ต้องทำอย่างสม่ำเสมอ และสอดคล้องกับชีวิตการทำงานจริง
แนวทางพื้นฐานที่นักกายภาพแนะนำ ได้แก่
- พักกล้ามเนื้อทุก 1-2 ชั่วโมง
แม้เพียง 1-2 นาที ก็ช่วยลดการสะสมความตึงของกล้ามเนื้อได้ - ยืดเหยียดหลัง ไหล่ คอ และข้อมือเป็นประจำ
ช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือด และทำให้กล้ามเนื้อคืนตัวได้เร็วขึ้น - ปรับระดับโต๊ะและเขียงให้อยู่ระดับเอว
ลดการก้มหลังและการยกไหล่โดยไม่จำเป็น - เลือกรองเท้าหรือแผ่นรองกันลื่นที่มีซัพพอร์ต
ช่วยกระจายแรง ลดภาระของเข่า ขา และหลังล่างเมื่อต้องยืนนาน
สิ่งเล็ก ๆ เหล่านี้ เมื่อทำต่อเนื่อง จะช่วยยืดอายุการใช้งานของร่างกายได้อย่างชัดเจน
การยืดเหยียดแบบมืออาชีพ ช่วยคนครัวได้มากกว่าที่คิด
คนครัวมักมี “จุดตึงเฉพาะอาชีพ”
เช่น หลังล่าง สะบัก คอ ไหล่ ข้อมือ และสะโพก
การยืดเหยียดทั่วไปอาจช่วยได้บางส่วน
แต่ การยืดที่ถูกท่า ตรงจุด และเหมาะกับสภาพกล้ามเนื้อแต่ละคน
จะช่วยคลายความตึงที่สะสมลึก เพิ่มความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อและข้อต่อ
ลดการอักเสบ และลดโอกาสเกิดอาการปวดซ้ำ
ผลลัพธ์ที่คนครัวสัมผัสได้จริง คือ
ทำงานได้คล่องขึ้น เหนื่อยน้อยลง และไม่ต้องฝืนร่างกายจนหมดไฟกลางงาน
เพราะการทำอาหารควรเป็นความสุข ไม่ใช่ความทรมานของร่างกาย
ร่างกายที่ดี คือเครื่องมือสำคัญที่สุดของคนครัว
การดูแลตั้งแต่วันนี้ คือการลงทุนให้ทำงานได้ยาวขึ้น แข็งแรงขึ้น และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
Stretch me Clinic ปลดล็อคทุกขีดจำกัด พิชิตทุกการเคลื่อนไหว